RAS\u00dcLULLAHIN(SAV)’M\u0130N H\u00dcK\u00dcMDAR VE EM\u0130RLERE MEKTUPLARI:<\/p>\n
Peygamberimiz, Hicretin alt\u0131nc\u0131 y\u0131l\u0131nda h\u00fck\u00fcmdar ve emirlere mektuplar g\u00f6ndererek, onlar\u0131 \u0130sl\u00e2m’a davet etti. D\u0131hye b. Halife el-Kelb\u00ee el-Hazrec\u00ee’yi Bizans imparatoru Herakliyus’a, Abdullah b. Huzafe es-Sehm\u00ee’yi \u0130ran kisras\u0131na, Amr b. \u00dcmeyye ed-Damr\u00ee’yi Habe\u015f nec\u00e2\u015fisine, Hat\u0131b b. Eb\u00ee Beltaa el-Lahm\u00ee’yi Herakliyus’un M\u0131s\u0131r valisi Mukavk\u0131s’a, Suleyt b. Amr el-\u00c2mir\u00ee’yi Yemame emiri Havze b. Ali el-Hanef\u00ee’ye, Esed b. Huzeyme kabilesinden \u015euc\u00e2 b. Vehb’i Haris b. Eb\u00ee \u015eemr el-\u011eassan\u00ee’ye, Al\u00e2 b. Hadram\u00ee’yi Bahreyn emiri M\u00fcnzir b. S\u00e2v\u00e2’ya ve Amr b. As’\u0131 da Umman Ezd’lerinini lideri Culend\u00ee’nin iki o\u011flu Ceyfer ve \u0130yaz’a g\u00f6ndermi\u015fti.<\/p>\n
Baz\u0131 m\u00fcste\u015friklerin, Ras\u00fclullah’\u0131n Arab yar\u0131madas\u0131 haricindeki h\u00fck\u00fcmdar ve emirlere yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar\u0131 inkar etmeleri, herhalde, kendilerine mektup yaz\u0131lan bu emir ve h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 resm\u00ee vesikalarda, bu mektupla\u015fmay\u0131 g\u00f6steren bilgileri bulamamalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu ise iddian\u0131n do\u011frulu\u011funa delil olamaz; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu mektuplar\u0131n as\u0131llar\u0131n\u0131n herhangi bir sebepten kaybolmu\u015f olmas\u0131, uzak bir ihtimal de\u011fildir.\u201d*<\/p>\n
\u0130sl\u00e2m tarih\u00e7ilerine gelince, onlar\u0131n bu mektuplar\u0131n g\u00f6nderildi\u011finden \u015f\u00fcpheleri yoktur. \u0130bn Hi\u015fam, Ya’k\u00fbb\u00ee, Taber\u00ee Ras\u00fclullah’\u0131n kom\u015fu h\u00fck\u00fcmdar ve emirlere el\u00e7iler ve onlar\u0131 \u0130sl\u00e2m’a davet eden mektuplar g\u00f6nderdi\u011fini ispatlayan bilgi ve delilleri zikretmi\u015flerdir. Taber\u00ee \u015f\u00f6yle demektedir: “\u0130bn Humeyd bize haber verdi ve \u015f\u00f6yle dedi: \u0130bn \u0130shak, Yezid b. Ebi Habib el-M\u0131sr\u00ee’den naklen onun M\u0131s\u0131r’da, Ras\u00fclullah’\u0131n kafirlerin h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131na g\u00f6nderdi\u011fi el\u00e7ilerin isimlerini ve onlar\u0131 g\u00f6nderirken verdi\u011fi talimat\u0131 i\u00e7ine alan bir kitap buldu\u011funu, onu, hem\u015fehrilerinden g\u00fcvendi\u011fi biriyle \u0130bn \u015eihab ez-Z\u00fchr\u00ee’ye g\u00f6nderdi\u011fini ve bundan haberdar etti\u011fini bana bildirdi.<\/p>\n
Bu kitapta yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Ras\u00fclullah (s.a.), bir sabah ashab\u0131n\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u015f\u00f6yle dedi: “Ben b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa rahmet olarak g\u00f6nderildim. Benim haberlerimi yerine ula\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z. Allah’\u0131n rahmeti \u00fczerinize olsun! Havarilerin Meryem o\u011flu Isa (s.a.) hakk\u0131nda ihtilafa d\u00fc\u015ft\u00fckleri gibi, siz de benim hakk\u0131mda ihtilafa d\u00fc\u015fmeyiniz.” \u0130\u00e7lerinden biri, “Onlar\u0131n ihtilaf\u0131 nas\u0131l olmu\u015ftu, Ya Ras\u00fclellah” diye sorunca “O da havarilerini benim sizi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131m g\u00f6reve \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Yak\u0131n yerlere g\u00f6nderdikleri, g\u00f6n\u00fcl ho\u015flulu\u011fuyla gitme\u011fe raz\u0131 olup selamete ula\u015ft\u0131lar. Uzak yerlere g\u00f6nderilenler ise g\u00f6revden memnun olmay\u0131p, kabulden ka\u00e7\u0131nd\u0131lar. Bunun \u00fczerine Hz. \u0130sa, onlar\u0131 Allahu Te\u00e2l\u00e2’ya \u015fikayet etti. O gecenin sabah\u0131nda onlardan herbiri, Allah Te\u00e2l\u00e2’n\u0131n l\u00fctfuyla g\u00f6nderildikleri toplumun lisan\u0131yla konu\u015fur hale geldiler. Bunun \u00fczerine Hz. Isa: “Bu i\u015f, Allah’\u0131n size emretti\u011fi bir g\u00f6revdir, art\u0131k gidiniz.” diyerek onlar\u0131 \u00fclkelere da\u011f\u0131tt\u0131. \u0130bn \u0130shak der ki: “Sonra Ras\u00fclullah ashab\u0131 aras\u0131ndan el\u00e7i olarak gidecekleri ay\u0131rd\u0131, Suleyt b. Amr b. Abd \u015eems’i …. \u0130lh…\u201d<\/p>\n
Bizans imparatoru Herakliyus’a g\u00f6nderdi\u011fi mektubun metninin \u015fu \u015fekilde oldu\u011fu rivayet edilir: “Rahman ve Rahim olan Allah’\u0131n ad\u0131yla!<\/p>\n
Allah’\u0131n kulu ve el\u00e7isi Muhammed’den, Rum Kayseri Herakliyus’a:<\/p>\n
Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 hidayet yoluna girene olsun! Seni \u0130sl\u00e2m’a davet ederim. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul et ki, sel\u00e2mette olas\u0131n ve Allahu Te\u00e2l\u00e2 sana ecrini iki kat versin. E\u011fer kabul etmezsen, (fakir) k\u00f6yl\u00fclerin (yani tebaan\u0131n) g\u00fcnah\u0131 senin boynunad\u0131r. “Ey Ehli Kitab! Gelin, sizinle bizim aram\u0131zda m\u00fc\u015fterek olan bir hak s\u00f6z \u00fczerinde ittifak edelim. Yaln\u0131z Allah’a tapal\u0131m, O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmayal\u0131m; birimiz, di\u011ferini Allah’tan ba\u015fka Tanr\u0131 edinmesin. E\u011fer y\u00fcz \u00e7evirirlerse: \u015eahit olun, biz m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131z, deyin.”<\/p>\n
M\u0131s\u0131r valisi Mukavk\u0131s’a yazd\u0131\u011f\u0131 mektubun metni de \u015fudur: “Rahman ve Rahim olan Allah’\u0131n ad\u0131yla! Allah’\u0131n kulu ve El\u00e7isi Muhammed’den K\u0131btilerin b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc (ba\u015fkan\u0131) Mukavk\u0131s’a: Allah’\u0131n selam\u0131 Hidayet yoluna giren \u00fczerine olsun! Bundan sonra, seni \u0130sl\u00e2m daveti ile \u0130sl\u00e2m’a \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorum. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul et ki, selamette olas\u0131n ve Allahu Te\u00e2l\u00e2 ecrini iki kat versin. “De ki: Ey Kitab Ehli! Gelin sizinle bizim aram\u0131zda m\u00fc\u015fterek olan bir hak s\u00f6z \u00fczerinde ittifak edelim. Yaln\u0131z Allah’a tapal\u0131m, O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmayal\u0131m; birimiz di\u011ferini Allah’tan ba\u015fka Tanr\u0131 edinmesin. E\u011fer y\u00fcz \u00e7evirirlerse: \u015eahit olun, biz m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131z, deyin.”<\/p>\n
Nec\u00e2\u015fi’ye de \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n
“Rahman ve Rahim olan Allah’\u0131n ad\u0131yla! Allah’\u0131n Ras\u00fcl\u00fc Muhammed’den, Habe\u015flilerin k\u0131ral\u0131 (nec\u00e2\u015fi) Ashame’ye: Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun! Ger\u00e7ek Padi\u015fah (Melik), Mukaddes (Kudd\u00fbs), Sel\u00e2m (esenlik veren), M\u00fc’min (g\u00fcvenlik veren) M\u00fcheymin (g\u00f6zetip koruyan) olan Allah’\u0131n \u00f6vg\u00fcs\u00fcn\u00fc sana iletirim. \u015eehadet ederim ki, Meryem o\u011flu Isa, Allah’\u0131n ruhu ve kelimesidir. Ve bu kelime’yi Allahu Te\u00e2l\u00e2, korunmu\u015f, afife, bakire Meryem’e atm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece, o \u0130sa’ya hamile olmu\u015f, Allah ta onu, Adem’i nas\u0131l yaratt\u0131 ve ruhundan \u00fcfledi ise \u00f6ylece yaratm\u0131\u015f ve ruhundan \u00fcflemi\u015ftir. Seni tek olan, e\u015fi ve \u015feriki olmayan Allah’a imana ve ona itaata devama \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorum. Seni bana tabi olmaya, Allahu Te\u00e2l\u00e2’n\u0131n bana g\u00f6nderdi\u011fi \u015fey’e iman etmeye davet ediyorum. Amcam\u0131n o\u011flu Cafer’i ve onunla birlikte m\u00fcsl\u00fcmanlardan bir grubu sana g\u00f6nderiyorum. Cafer sana geldi\u011fi zaman azamet ve kibiri b\u0131rak, onlara c\u00f6mert davran, seni ve askerlerini Allah’\u0131n dinine davet ediyorum. Tebli\u011f ettim ve nasihatte bulundum, nasihat\u0131m\u0131 kabul ediniz! Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 hidayeti kabul edenlerin \u00fczerine olsun.”<\/p>\n
\u0130ran kisras\u0131 Husrev Perviz’e \u015f\u00f6yle yazd\u0131:<\/p>\n
“Allah’\u0131n Ras\u00fcl\u00fc Muhammed’den Faris\u00eelerin ulusu Kisra’ya: Do\u011fru yola tabi olanlara, Allah ve Ras\u00fcl\u00fcne iman edenlere sel\u00e2m olsun! Aziz ve Celil olan Allah’\u0131n t\u00fcm insanl\u0131\u011fa g\u00f6nderdi\u011fi peygamberiyim. Hayatta olan insanlar\u0131 inzar (tehlikeyi haber vererek uyand\u0131rmak), inanmayan kafirler \u00fczerine de Allah’\u0131n azab\u0131n\u0131n hak oldu\u011funu bildirmek i\u00e7in g\u00f6nderildim. M\u00fcsl\u00fcman ol sel\u00e2mete kavu\u015f, e\u011fer y\u00fcz \u00e7evirirsen, Mec\u00fbsilerin g\u00fcnah\u0131 senin \u00fczerinedir.”<\/p>\n
BU MEKTUPLARDAN ALINAN NET\u0130CE:<\/p>\n
\u015eimdi de bu mektuplar\u0131n, hakim olduklar\u0131 toplumlar\u0131n temsilcisi olarak kendilerine mektup g\u00f6nderilen h\u00fck\u00fcmdar ve emirler \u00fczerindeki tesirlerini g\u00f6zden ge\u00e7irelim. E\u011fer bu h\u00fck\u00fcmdar veya meliklerden biri Ras\u00fclullah’\u0131n davetini kabul etmi\u015f ve \u0130sl\u00e2m’a tabi olmu\u015f olsayd\u0131, \u015f\u00fcphesiz \u0130sl\u00e2m, onun tebas\u0131 aras\u0131nda da yay\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Ne var ki, tarih, baz\u0131lar\u0131 Ras\u00fclullah’\u0131n el\u00e7ilerine g\u00fczel muamele edip, mektubuna i\u00e7ten cevap vermi\u015flerse de, Arap yar\u0131madas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren bu h\u00fck\u00fcmdarlardan hi\u00e7birinin \u0130sl\u00e2m’a tabi oldu\u011funu zikretmiyor.<\/p>\n
\u0130ran kisras\u0131n\u0131n eski \u0130ran gelene\u011fine g\u00f6re o \u00f6yle bir h\u00fck\u00fcmdard\u0131r ki, mukaddes h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k hakk\u0131n\u0131 \u00c2li S\u00e2s\u00e2n’dan tevar\u00fcs etmi\u015ftir araplara tabi olmaktan ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 tabiidir. Zira Kisra, toplumun mukaddes olarak kabul etti\u011fi \u015fahs\u0131 ve saltanat\u0131 hususunda \u0130sl\u00e2m’dan korkuyordu. Buna ilaveten, Farisiler, kendilerini, nazarlar\u0131nda Hicaz arablar\u0131ndan daha az ve daha g\u00fc\u00e7s\u00fcz olmayan Yemen ve Hire arablar\u0131n\u0131n hakimi olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n
Bu y\u00fczden, Ras\u00fclullah’\u0131n el\u00e7isini kabul eden Kisr\u00e2’n\u0131n, \u00f6fkeden k\u00f6p\u00fcrerek, ona hak\u00e2rette bulunmas\u0131n\u0131, Ras\u00fclullah’\u0131n mektubunu y\u0131rt\u0131p, Yemen valisi Bazan’a: “Hicaz’daki bu adam’a (yani Ras\u00fclullah’a), yan\u0131ndan iki kuvvetli asker g\u00f6nder, onu yakalay\u0131p getirsinler.” diye emir g\u00f6ndermesini hayretle kar\u015f\u0131lam\u0131yoruz. Nitekim Kisra’n\u0131n emrini alan Yemen valisi Bazan, iki adam\u0131n\u0131 Ras\u00fclullah’a g\u00f6nderdi. Onlar\u0131n eline verdi\u011fi, Ras\u00fclullah’a yaz\u0131lm\u0131\u015f mektubunda, Ras\u00fclullah’a iki el\u00e7isiyle beraber gelmesini emrediyordu. Taif’e kadar gelen iki el\u00e7i, orada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 Kurey\u015fli adamlardan Ras\u00fclullah’\u0131n Medine’de oldu\u011funu \u00f6\u011frendiler. Kurey\u015fli bu \u015fah\u0131slar, el\u00e7ilerin geli\u015fine sevinerek onlar\u0131 tebrik ettiler, i\u00e7lerinden baz\u0131lar\u0131: “Art\u0131k sevinin, h\u00fck\u00fcmdarlar h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Kisra, ona d\u00fc\u015fman olmu\u015f, onun kar\u015f\u0131s\u0131na dikilmi\u015ftir. Kisra sizin i\u00e7in o adama (yani Ras\u00fclullah’a) yeter.” diyorlard\u0131. \u0130ki el\u00e7i Taif’ten ayr\u0131larak Medine’ye geldiler, Ras\u00fclullah’\u0131n huzuruna \u00e7\u0131k\u0131p: “Kisra bizi, seni beraberimizde g\u00f6t\u00fcrmek \u00fczere g\u00f6nderdi” dediler. Ras\u00fclullah, bir g\u00fcn sonra kendileriyle g\u00f6r\u00fc\u015fece\u011fini s\u00f6yleyerek, onlar\u0131 ba\u015f\u0131ndan savd\u0131. Bu esnada kendisine Allahu Te\u00e2l\u00e2 taraf\u0131ndan \u015f\u00f6yle vahyedildi: “\u015e\u00fcphesiz Allahu Te\u00e2l\u00e2, Kisra \u00fczerine o\u011flu \u015e\u00eer\u00fbyeh’i musallat k\u0131lm\u0131\u015f ve o\u011flu onu katletmi\u015ftir.” Ertesi g\u00fcn huzuruna gelen iki el\u00e7iye, bu haberi ula\u015ft\u0131ran Peygamberimiz onlardan \u015fu cevab\u0131 ald\u0131: “Senin \u00fczerine y\u00fcr\u00fcy\u00fcp cezaland\u0131rmam\u0131z, \u015f\u00fcphesiz ki bu haberi ona ula\u015ft\u0131rmam\u0131zdan daha kolayd\u0131r. Bu haberi senden yaz\u0131p, Bazan’a ula\u015ft\u0131ral\u0131m m\u0131?” Bunun \u00fczerine: “Evet! Bunu benden dinledi\u011finiz \u015fekilde ona ula\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z ve ona deyiniz ki benim dinim ve h\u00e2kimiyetim Kisra’n\u0131n saltanat\u0131n\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerlere kadar ula\u015facakt\u0131r. Ve yine ona deyiniz ki: E\u011fer \u0130sl\u00e2miyeti kabul edecek olursan, idaren alt\u0131nda bulunan yerler senindir ve seni Ebn\u00e2lar’dan olan kavmin \u00fczerine h\u00fck\u00fcmdar yapaca\u011f\u0131m” buyurdular. \u0130ki el\u00e7i Medine’den ayr\u0131larak Bazan’a geldiler ve Ras\u00fclullah’\u0131n haberlerini kendisine ula\u015ft\u0131rd\u0131lar. Onlar\u0131 dinleyen Bazan: “Vallahi! Bu s\u00f6zler, h\u00fck\u00fcmdar s\u00f6zleri de\u011fildir. Ben bu adam\u0131n, s\u00f6yledi\u011fi gibi, peygamber oldu\u011funu san\u0131yorum. Kisra ve o\u011flu hakk\u0131nda s\u00f6ylediklerinin neticesini bekleyelim; e\u011fer do\u011fru \u00e7\u0131karsa \u015f\u00fcphesiz ki o, g\u00f6nderilmi\u015f bir peygamberdir. E\u011fer s\u00f6yledikleri do\u011fru \u00e7\u0131kmazsa ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fiz” dedi. Aradan fazla bir s\u00fcre ge\u00e7meden \u015eir\u00fbyeh’in mektubu Bazan’a ula\u015ft\u0131, o, \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: “Bilesin ki, Kisra’y\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcm. Ben onu ba\u015fka sebeple de\u011fil, Farisi e\u015fraf\u0131ndan bir\u00e7o\u011funun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine izin vermesine k\u0131zd\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in \u00f6ld\u00fcrd\u00fcm. Bu mektubum sana ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman, emrin alt\u0131ndakilerden benim i\u00e7in itaat yemini al! Babam\u0131n hakk\u0131nda sana mektup yazd\u0131\u011f\u0131 adam (yani Rasulullah s.a.) i\u00e7in ise emrim gelinceye kadar bekle, \u015fimdilik onun \u00fczerine d\u00fc\u015fme.” \u015e\u00eer\u00fbyeh’in mektubu okunup bitirilince Bazan: “Bu zat (Ras\u00fblullah) \u015f\u00fcphesiz bir peygamberdir.” diyerek m\u00fcsl\u00fcman oldu. Yemen’de oturan \u0130ranl\u0131lar da onunla birlikte \u0130slam’\u0131 kabul ettiler.<\/p>\n
Margoliouth, Ras\u00fclullah’\u0131n casuslar\u0131n\u0131n ona \u00e7ok s\u00fcr’atli haber getirdi\u011fini iddia ediyor ve Bazan’\u0131n iki el\u00e7isinin, Ras\u00fclullah taraf\u0131ndan Kisra’n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc haberinin verilmesi \u00fczerine g\u00f6revlerini yerine getirmeden d\u00f6nmelerini uzak g\u00f6r\u00fcyor devamla da \u015f\u00f6yle diyor: “\u0130ran kisra’s\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclme tarihi do\u011fru oldu\u011fu takdirde” kabul etmemiz m\u00fcmk\u00fcn olan kanaat \u015fudur: Kisra’ya kar\u015f\u0131 yap\u0131lan suikast haberlerinin peygamberin casuslar\u0131 taraf\u0131ndan nakledilmesinde tek sebep Kisra’n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine \u00e7\u0131kan kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131kt\u0131r.\u201d Margoliouth, Ras\u00fclullah’\u0131n mektubunun Kisr\u00e2’ya hi\u00e7bir zaman ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da iddia eder.<\/p>\n
Ne var ki Margoliouth, \u015fu iki hususu dikkatten ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n
1) Ras\u00fclullah (s.a.), Kisr\u00e2’n\u0131n \u00f6l\u00fcm haberini suikaste u\u011frad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ilan etmi\u015f ve onun \u00f6l\u00fcm haberi Yemen’e, Ras\u00fclullah’\u0131n verdi\u011fi bu haber \u00fczerine Yemen’e d\u00f6nen Bazan’\u0131n iki el\u00e7isi vas\u0131tas\u0131yla ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2) \u0130ki el\u00e7isinden bu haberi duyan Bazan, \u0130ran’dan resm\u00ee haberler beklemi\u015ftir. Margoliouth, Kisr\u00e2’n\u0131n emrini yerine getirmek \u00fczere Bazan taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen iki el\u00e7inin, sadece Ras\u00fclullah’\u0131n Kisr\u00e2’n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemesi \u00fczerine d\u00f6nmelerini de m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6rmez. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce de do\u011fru de\u011fildir. Bilhassa, \u00f6nceden verilen bu t\u00fcr haberleri kabule m\u00fcsait Arabistan ve ona kom\u015fu olan Rum ve Fars ahalisinin akl\u00ee durumunu bilirsek bunu daha da a\u00e7\u0131k anlayabiliriz. Rum imparatoru Herakliyus’un dahi, N\u00fcc\u00fbm (y\u0131ld\u0131zlar) ilmiyle u\u011fra\u015fmas\u0131 ve Kud\u00fcs (\u0130ly\u00e2) y\u00f6neticisi \u015eam h\u0131ristiyanlar\u0131 Piskoposu \u0130bn N\u00e2tur’a Ahir zaman nebisinin zuhuru hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenmek iste\u011fiyle mektup yazmas\u0131 bu hususta misal olarak kafidir. Arap\u00e7a rivayetlere g\u00f6re \u0130slam’a girmek arzusunda olan Herakliyus, Ras\u00fclullah’\u0131n mektubunun kendine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde \u00fclkesinde olan Ebu S\u00fcfyan ve arkada\u015flar\u0131 ile bu yeni din hakk\u0131nda konu\u015ftu. Ras\u00fclullah’\u0131n el\u00e7isini iyi kar\u015f\u0131lad\u0131, onu, H\u0131ristiyan din adamlar\u0131ndan meydana gelen bir meclise \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Toplad\u0131\u011f\u0131 din adamlar\u0131na, Ras\u00fclullah’\u0131n el\u00e7isinin getirdi\u011fi haberleri ula\u015ft\u0131rd\u0131, onlar kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131nca, kendisi de \u0130sl\u00e2m’a girmek niyetinden vazge\u00e7ip, zahiren h\u0131r\u0131stiyanl\u0131k \u00fczerindeki ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131.<\/p>\n
\u015e\u00fcphesiz bu d\u00f6nemde insanl\u0131k, Ahir zaman Peygamberinin zuhurunu g\u00f6zetiyordu. Bizzat Herakliyus bu mesele ile \u00f6zel b\u00eer \u015fekilde ilgileniyordu. Nitekim, \u00f6nceden ge\u00e7ti\u011fi gibi N\u00fccum ilminde temay\u00fcz etmi\u015f olan \u0130ly\u00e2 (Kud\u00fcs) Piskoposuna mektup yazarak, ilmi n\u00fcc\u00fbm sayesinde Ahir zaman peygamberinin zuhur etti\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber veriyor ve onun bu husustaki fikirlerini soruyordu.<\/p>\n
Ebu S\u00fcfyan \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “Kurey\u015f tacirlerinden meydana gelen bir grubla Suriye’ye gitmi\u015ftik… Vallahi! Gazze’de bulundu\u011fumuz s\u0131rada onun emniyet amiri (yani Herakliyus’un), \u00fczerimize geldi ve: “Siz \u015fu Hicaz’da ortaya \u00e7\u0131kan adam\u0131n (yani Ras\u00fclullah’\u0131n) kavminden misiniz?” diye sordu. ‘Evet” dedik, “O halde benimle h\u00fck\u00fcmdara kadar geliniz” dedi. Birlikte h\u00fck\u00fcmdar\u0131n huzuruna gelince h\u00fck\u00fcmdar: “Peygamber oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u015fahs\u0131n en yak\u0131n akrabas\u0131 hangisidir?” diye sordu. ‘Ben” dedim. Bunun \u00fczerine h\u00fck\u00fcmdar “Onu yak\u0131n\u0131ma getiriniz” dedi. M\u00fcteakiben beni kar\u015f\u0131s\u0131na arkada\u015flar\u0131m\u0131 da, benim arka taraf\u0131ma oturttu. Ondan sonra terc\u00fcman\u0131na d\u00f6nd\u00fc: “(Ebu S\u00fcfyan’\u0131n arkas\u0131nda duran Kurey\u015f tacirlerini kastederek) Onlara s\u00f6yle, ben o zat hakk\u0131nda buna (Ebu S\u00fcfyan’a) baz\u0131 \u015feyler soraca\u011f\u0131m, e\u011fer yalan s\u00f6ylerse onu tekzib etsinler.” dedi. Ebu S\u00fcfyan der ki: “Vallahi! Yalan s\u00f6ylemi\u015f olsayd\u0131m, onlar beni tekzib etmezler, yalan\u0131m\u0131 y\u00fcz\u00fcme vurmazlard\u0131, l\u00e2kin ben kendisine yalan yak\u0131\u015fmayan ulu bir ki\u015fiydim, onun hakk\u0131nda do\u011fruyu s\u00f6ylemenin, yalan s\u00f6ylemekten kolay oldu\u011funu anlad\u0131m. Zira e\u011fer ben onun hakk\u0131nda yalan s\u00f6ylemi\u015f olsayd\u0131m, arkada\u015flar\u0131m bunu unutmaz sonra y\u00fcz\u00fcme \u00e7arparlar, halka s\u00f6ylerlerdi, bu y\u00fczden onun hakk\u0131nda do\u011fruyu s\u00f6yledim.” Herakliyus: “Aran\u0131zda zuhur edip, peygamberlik iddia eden \u015fu zat hakk\u0131nda bana bilgi ver.” dedi. Ben, Muhammed’in i\u015fini k\u00fc\u00e7\u00fcltme\u011fe ve de\u011fersiz g\u00f6sterme\u011fe ba\u015flad\u0131m ve kendisine: “Ey H\u00fck\u00fcmdar! Onun i\u015fine bu kadar ehemmiyet vermene gerek yoktur, onun durumu sana ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 kadar y\u00fcce de\u011fildir” dedim. Benim s\u00f6zlerime ald\u0131rmaks\u0131z\u0131n: “Onun durumuyla ilgili soracaklar\u0131ma cevap ver” dedi. Ben de “istedi\u011finizi sorun” dedim. Herakliyus: “\u0130\u00e7inizde onun nesebi nas\u0131ld\u0131r?” diye sordu. “Onun nesebi i\u00e7imizden y\u00fccedir” dedim. “Onun soyundan bu s\u00f6z\u00fc ondan \u00f6nce s\u00f6ylemi\u015f (Peygamber oldu\u011funu belirtmi\u015f), ona benzeyen, ba\u015fka biri var m\u0131d\u0131r?” dedi. “Yoktur” dedim. “Sizin aran\u0131zda onun bir saltanat\u0131 vard\u0131 da, o saltanat\u0131 elinden \u00e7ekip ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in m\u00fclk\u00fcn\u00fc geri almak maksad\u0131yla b\u00f6yle bir iddia ile mi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?” dedi. “Hay\u0131r” dedim. “Sizin aran\u0131zda ona tabi olanlar\u0131n durumundan haber ver. Ona inananlar halk\u0131n hangi kesimindendir?” diye sordu. “Zay\u0131flar, fakirler, gen\u00e7ler ve kad\u0131nlar inan\u0131yorlar. Kavmindeki ya\u015fl\u0131lar ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck sahibi kimselerden kendisine hi\u00e7 inanan yok.” cevab\u0131n\u0131 verdim. “Ona tabi olan onu seviyor, ba\u011flan\u0131yor mu, yoksa ondan ayr\u0131l\u0131yor onu terkediyor mu?” dedi. (Ba\u015fka bir rivayette “onlardan herhangi biri, ona k\u0131z\u0131p dininden d\u00f6n\u00fcyor mu?” \u015feklindedir.) Ben: “Ona inan\u0131p da ondan ayr\u0131lan bir adam yoktur” dedim. “Kendisinin sulh\u00fc bozdu\u011fu var m\u0131d\u0131r?” dedi. Bana sordu\u011fu \u015feylere cevap verirken, daha ba\u015fka s\u00f6zler de katarak onu (Ras\u00fclullah’\u0131)jurnal edecek bir \u015fey bulam\u0131yordum. “Hay\u0131r! Sulh\u00fc bozmaz, ancak biz onunla bir s\u00fcredir sulh (Hudeybiye’yi kasdediyor) halindeyiz, bozmayaca\u011f\u0131ndan emin de\u011filiz.” dedim. Ebu S\u00fcfyan: “Bana kendili\u011fimden bir \u015feyler katma\u011fa imkan verecek bu s\u00f6zden ba\u015fkas\u0131n\u0131 bulamad\u0131m. Vallahi! Bu s\u00f6z\u00fcme de iltifat etmedi.” demi\u015ftir. Sonra s\u00f6ze yeniden ba\u015flayarak, terc\u00fcmana d\u00f6nd\u00fc: “Ona de ki, ben sana o \u015fahs\u0131n neseb durumunu sordum, sen, kendisinin i\u00e7inizde en soylu neseb’e mensub oldu\u011funu belirttin. Peygamberler de zaten b\u00f6yle Allahu Te\u00e2l\u00e2 taraf\u0131ndan kavimlerinin en soylu aileleri i\u00e7inden se\u00e7ilip g\u00f6nderilir. \u0130\u00e7inizde bu s\u00f6z\u00fc daha \u00f6nce s\u00f6yleyen (Peygamber oldu\u011funu), kendisine benzemek istedi\u011fi biri var m\u0131yd\u0131? diye sordum. Hay\u0131r yoktur, dedin. \u0130\u00e7inizde, m\u00fclk ve saltanat\u0131n\u0131 elinden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir h\u00fck\u00fcmdar vard\u0131 da, onun m\u00fclk\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmek arzusuyla m\u0131 bu s\u00f6zle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131? diye sordum. Hay\u0131r kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdin. Ona inananlar\u0131n daha ziyade kimler oldu\u011funu sordum, zay\u0131flar, fakirler, gen\u00e7ler ve kad\u0131nlar oldu\u011funu bildirdin. Her zaman peygamberlere tabi olanlar bunlar olmu\u015ftur. Senden ona inananlar\u0131n ona ba\u011flan\u0131p sevdikleri veya ondan ayr\u0131l\u0131p, uzakla\u015ft\u0131klar\u0131 hususunda sordum. Ona tabi olanlardan \u015fimdiye kadar ayr\u0131lan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdin. \u0130man\u0131n tad\u0131 i\u015fte b\u00f6yledir, \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 bir kalbe girmez. (Ba\u015fka bir rivayette, “tad\u0131, sevinci kalblere kar\u0131\u015fan iman b\u00f6yledir.” \u015feklindedir.) Yapt\u0131\u011f\u0131 andla\u015fmaya ihanet eder, bozar m\u0131? dedim. Hay\u0131r dedin. E\u011fer, hakk\u0131nda bu s\u00f6ylediklerin do\u011fru ise, o zat (Ras\u00fclullah) \u015fu ayaklar\u0131m\u0131n bast\u0131\u011f\u0131 yer \u00fczerinde bana kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayacak, galip gelecektir. Onun yan\u0131nda olmak ve ayaklar\u0131n\u0131 y\u0131kamak isterdim. Art\u0131k i\u015fine gidebilirsin.” Ebu S\u00fcfyan der ki: “Bunun \u00fczerine onun huzurundan ayr\u0131ld\u0131m, arkada\u015flar\u0131mla ba\u015fba\u015fa kal\u0131nca ellerimi birbirine vurarak \u015f\u00f6yle diyordum: Ey Allah’\u0131n kullar\u0131! \u0130bn Eb\u00ee Keb\u015fe’nin (yani Ras\u00fclullah (s.a.)’in) i\u015fi hakikaten b\u00fcy\u00fcd\u00fc.”<\/p>\n
Rivayetlerinin birinde Taber\u00ee \u015f\u00f6yle haber veriyor: “Suriye’den Kostantiniyye (\u0130stanbul)’ye d\u00f6nmek \u00fczere bulunan Herakliyus, Ras\u00fclullah (s.a)’\u0131n mektubu kendine ula\u015f\u0131nca rumlar\u0131 toplad\u0131 ve onlara: “Ey Rum cemaat\u0131! Sizlere \u00f6nemli bir i\u015fi arzedece\u011fim, onu size anlatt\u0131ktan sonra bunun \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve karar\u0131n\u0131z\u0131 verin” dedi. Huzurundakiler: “Bu i\u015f nedir?” diye sorunca: “Biliyorsunuz, vallahi bu zat, Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderilmi\u015f bir Peygamberdir. \u015e\u00fcphesiz ki, biz onu kitaplar\u0131m\u0131zda buluyor, bize anlat\u0131lan s\u0131fat\u0131yla biliyoruz. Geliniz ona tabi olal\u0131m da d\u00fcnya ve \u00e2hiretimiz sel\u00e2m ve esenlik \u00fczere olsun.” dedi. Rumlar: “M\u00fclk ve saltanat\u00e7a \u00fcst\u00fcn, n\u00fcfus\u00e7a kalabal\u0131k, \u00fclkemiz de onlar\u0131n \u00fclkesinden daha b\u00fcy\u00fck ve verimli oldu\u011fu halde, arablar\u0131n emrine mi girece\u011fiz?” dediler. Herakliyus: “O zaman geliniz, ona her y\u0131l vergi \u00f6deyeyim de, bu vergi sayesinde, onun bize sava\u015f a\u00e7mas\u0131ndan emin olarak m\u00fcsterih olal\u0131m.” teklifinde bulundu. “N\u00fcfus, mal, m\u00fclk ve saltanat bak\u0131m\u0131ndan onlardan \u00fcst\u00fcn\u00fcz. \u00dclkemiz de \u00fclkelerinden verimlidir. B\u00f6yle oldu\u011fu halde a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ve zelil araplara hara\u00e7 m\u0131 verece\u011fiz? Vallahi bunu ebediyyen kabul edemeyiz.” dediler. Herakliyus: “Pekala, gelin kabul edin de, Suriye topra\u011f\u0131n\u0131 ona verip, \u015eam b\u00f6lgesi (Suriye, Filistin, \u00dcrd\u00fcn, D\u0131me\u015fk, Humus ve Derb)’nin di\u011fer taraflar\u0131n\u0131n bizde kalmas\u0131 \u015fart\u0131yla bir anla\u015fma yapay\u0131m.” dedi. Onlar: “Suriye topra\u011f\u0131n\u0131 ona verece\u011fiz ha? Halbuki sen, Suriye topra\u011f\u0131n\u0131n, \u015eam b\u00f6lgesinin en verimli y\u00f6resi oldu\u011funu biliyorsun? Vallahi bunu asla yapamay\u0131z.” dediler. Herakliyus tekliflerini kabul etmediklerini g\u00f6r\u00fcnce \u015f\u00f6yle dedi: “Vallahi! Ondan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131z takdirde, kendi \u015fehrinizde size galip geldi\u011fini g\u00f6receksiniz.” Sonra kat\u0131r\u0131na bindi, onlar\u0131n huzurundan ayr\u0131ld\u0131, Suriye topraklar\u0131n\u0131n bitti\u011fi mevkie gelince, Suriye taraf\u0131na d\u00f6nerek: “Elveda Ey Suriye.” dedi ve at\u0131n\u0131 tekmeledi, h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde Kostantiniyye’ye gitti.”<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu anlat\u0131lanlardan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, muhtelif arap\u00e7a rivayetler, Herakliyus’un \u0130sl\u00e2m’\u0131 kabule meyletti\u011fi hususunda neredeyse g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011findedirler. Rumlar\u0131n bu dine girme\u011fi reddetmesinin en m\u00fchim sebepleri, \u0130sl\u00e2m’\u0131n, durumlar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ve hakir g\u00f6r\u00fcp s\u00f6m\u00fcrd\u00fckleri araplar\u0131n dini olmas\u0131 ve Herakliyus’un devletinin ileri gelen ricali ve din adamlar\u0131 yan\u0131nda zay\u0131f kalmas\u0131d\u0131r. Nitekim o, evvela \u0130sl\u00e2m’\u0131 kabul edip etmemeleri hususunda onlar\u0131 serbest b\u0131rakm\u0131\u015f sonra da Suriye b\u00f6lgesi topra\u011f\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc vererek m\u00fcsl\u00fcmanlarla anla\u015fma yapmak istemi\u015ftir.<\/p>\n
Bilhassa elimizdeki tarihi kaynaklara dayanarak bu devrede Herakliyus’un, haric\u00ee tehlikelerle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011frendikten sonra, Arap\u00e7a kaynaklar\u0131n kaydetti\u011fi bu rivayetlerin tamam\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funa g\u00fcvenemeyiz. Her ne kadar, Avarlar ve Slavlara (Sakaalibe) kar\u015f\u0131 zafer kazanm\u0131\u015f, Suriye ve M\u0131s\u0131r’\u0131 geri alm\u0131\u015f, 627 M. y\u0131l\u0131nda Cezire b\u00f6lgesinde Ninova sava\u015f\u0131nda \u0130ranl\u0131lara kar\u015f\u0131 zafer kazanarak askerleriyle \u0130ran topraklar\u0131na girip ba\u015f\u015fehir Medayin’i tehdit etmi\u015f (M. 628) olsa da, ayn\u0131 d\u00f6nemde \u0130ran Kisras\u0131 Husrev’in ordusu Anadolu’yu ge\u00e7erek \u0130stanbul’u ku\u015fatm\u0131\u015f, neredeyse \u0130stanbul’u ele ge\u00e7irecek duruma gelmi\u015fti.<\/p>\n
Baz\u0131 rivayetlerde bildirildi\u011fi gibi, Herakliyus’un durumu, zihnini me\u015fgul eden d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve akl\u0131na gelen tehlikeler, kendisini \u0130sl\u00e2m’\u0131 kabul etmeye sevketmi\u015ftir. Zira o, \u0130ranl\u0131larla yapt\u0131\u011f\u0131 harbten \u00e7\u0131kt\u0131ktan hemen sonra, yeni bir d\u00fc\u015fmanla harbe girmek istemiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, yeni kurulan \u0130sl\u00e2m devleti taraf\u0131ndan, kendisine y\u00f6nelecek yeni bir tehlike \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu.<\/p>\n
M\u0131s\u0131r, Filistin ve Suriye b\u00f6lgelerinde M\u00fcsl\u00fcmanlarla sava\u015fmak i\u00e7in kalabal\u0131k ordular toplamas\u0131, M\u0131s\u0131r Mukavk\u0131s\u0131n\u0131n arablarla sulh yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyunca ona k\u0131zarak Kostantiniyye’ye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p sonra da s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6ndermesi ve M\u0131s\u0131r’a g\u00f6nderdi\u011fi rum komutanlar\u0131 azarlay\u0131p arablarla sava\u015fa te\u015fvik etmesi, Herakliyus’un bu i\u015fte d\u00een\u00ee olmaktan ziyade siy\u00e2s\u00ee sebebler g\u00f6zetti\u011fini g\u00f6steren delillerdir. Herakliyus, 641 y\u0131l\u0131nda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Babylon kalesini muhasaraya devam ettikleri s\u0131rada \u00f6lmesine kadar ayn\u0131 \u015fekilde hareket etmi\u015ftir.<\/p>\n
Arap tarih\u00e7ilerini, Herakliyus’un \u0130sl\u00e2m’a girme\u011fe niyetlendi\u011fini, kabule iten sebeblerden biri \u015f\u00fcphesiz Taber\u00ee’nin kaydetti\u011fi \u015fu hadisedir:<\/p>\n
“Herakliyus, D\u0131hye el-Kelb\u00ee’yi (Ras\u00fclullah’\u0131n el\u00e7isi) a\u011f\u0131rlad\u0131 ve ona k\u0131ymetli hediyeler ve g\u00fczel elbiseler verdi.\u201dO Ancak H\u0131sm\u00e2 b\u00f6lgesine geldi\u011fi s\u0131rada C\u00fczam kabilesinden baz\u0131lar\u0131 D\u0131hye’nin yolunu kestiler, elindeki hediyelerin tamam\u0131n\u0131 gasbettiler. Dihye, Medine’ye gelince evine girmeden Ras\u00fclullah’a gelerek durumu arzetti. Bunun \u00fczerine Ras\u00fclullah (s.a.), bir seriyye’nin ba\u015f\u0131nda Zeyd b. Harise’yi H\u0131sm\u00e2’ya g\u00f6nderdi.<\/p>\n
Bu haberde bildirilen olaylar\u0131n do\u011fruluk ihtimalini kabul etmekle beraber, Herakliyus’un D\u0131hye’ye l\u00fctufk\u00e2r davran\u0131p hediye ve bah\u015fi\u015f vermesinin, Ras\u00fclullah’\u0131n durumunun g\u00fc\u00e7lenmesinden korktu\u011fu i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ka\u00eeblerini kendisine \u0131s\u0131nd\u0131rmak maksad\u0131yla ba\u015fvurdu\u011fu bir nevi siyasetten ileri ge\u00e7medi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Herakliyus’un devlet adamlar\u0131n\u0131 toplay\u0131p, onlara \u0130sl\u00e2m dinini arzetti\u011fi esnada, kabul etmediklerini ve kendisi bu dine girdi\u011fi takdirde isyan edeceklerinde kararl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 anlay\u0131nca bu tekliften vazge\u00e7mesi, bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn do\u011frulu\u011funu g\u00f6steren en b\u00fcy\u00fck delildir. Sonunda o \u015f\u00f6yle demi\u015fti: “Ey Rum toplulu\u011fu! Bunlar\u0131, yeni \u00e7\u0131kan din kar\u015f\u0131s\u0131nda, sizin kendi dininize olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 denemek i\u00e7in arzettim. \u015e\u00fcphesiz sizde beni sevindirecek \u015feyler g\u00f6rd\u00fcm.”<\/p>\n
Bizans \u0130mparatoru Herakliyus taraf\u0131ndan M\u0131s\u0131r idarecili\u011fine getirilmi\u015f olan Mukavk\u0131s’a gelince, o da Peygamber (s.a.)’in el\u00e7isi H\u00e2tib b. Eb\u00ee Beltaa’ya hediye vermede Herakliyus’dan daha geri kalmad\u0131. Arap tarih\u00e7ileri, onun el\u00e7iyi g\u00fczel kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ve “Bir peygamberin gelece\u011fini biliyordum, fakat, onun \u015eam’dan \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yordum. Ondan \u00f6nceki peygamberler buradan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdi g\u00f6r\u00fcyorum ki o, yoksul ve fakir bir \u00fclkede Araplar\u0131n i\u00e7inde zuhur etmi\u015f. K\u0131pt\u00eeler ona tabi olma hususunda bana itaat etmezler ve ben, seninle yapt\u0131\u011f\u0131m bu konu\u015fman\u0131n duyulmas\u0131n\u0131 da istemem.” \u015feklinde cevap verdi\u011fi hususunda hemen hemen ittifak etmektedirler.<\/p>\n
Mukavk\u0131s, Peygamber (s.a.)’e hediyeleri g\u00f6ndererek el\u00e7iyi yolcu etti. Tarih\u00e7iler, bu hediyelerden M\u00e2riyei K\u0131ptiye (r.a.) ile k\u0131z karde\u015fi ve birtak\u0131m k\u0131ymetli e\u015fyalar hususunda ittifak etmektedirler. Peygamber (s.a.)’in M\u00e2riyei K\u0131ptiyye ad\u0131nda bir cariyesinin bulundu\u011fu ve bundan \u0130brahim ad\u0131nda bir o\u011flunun do\u011fdu\u011fu hususunda tarih\u00e7ilerin ittifak\u0131na istinaden, bu rivayetin do\u011frulu\u011funa g\u00fcvenebiliriz.<\/p>\n
Mukavk\u0131s’\u0131n, H\u00e2t\u0131b b. Eb\u00ee Beltaa’y\u0131 iyi kar\u015f\u0131lamas\u0131 ve aralar\u0131nda M\u00e2riye (r.a)’nin de bulundu\u011fu hediyeleri g\u00f6ndermesi neticesinde, Peygamber (s.a.), M\u0131s\u0131r halk\u0131 K\u0131ptileri \u00f6vm\u00fc\u015f ve onlar hakk\u0131nda iyi davran\u0131lmas\u0131n\u0131 tavsiye etmi\u015ftir. Nitekim Ras\u00fclullah \u015f\u00f6yle emretmi\u015fti: “Allah benden sonra size M\u0131s\u0131r’\u0131n fethini nasip edecektir, o zaman K\u0131ptilere iyi davran\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u00e7inizde onlar\u0131n damad\u0131 ve haklar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Nec\u00e2\u015f\u00ee’ye gelince, \u0130sl\u00e2m tarih\u00e7ilerinin m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul etti\u011fini te’kit etmesine, hayat\u0131 boyunca Muhammed (s.a) ile \u00e7ok iyi ili\u015fkiler i\u00e7inde olmas\u0131na ra\u011fmen, b\u00fct\u00fcn bunlar bizi O’nun m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu kabule zorlayamaz. Nitekim g\u00fcvenilir tarih\u00e7ilerin \u00e7o\u011fu, \u0130sl\u00e2miyyetin Habe\u015fistan’da epeyce bir zaman sonra yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hususunda nerede ise ittifak etmi\u015flerdir. Taber\u00ee ve ibnu’l-Es\u00eer’in riv\u00e2yetleri de bunu g\u00f6stermektedir. Bunlar\u0131n rivayetine g\u00f6re “Hz. \u00d6mer zaman\u0131nda Habe\u015fliler, \u0130sl\u00e2m \u00fclkesinin baz\u0131 s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerine sald\u0131rm\u0131\u015f ve ya\u011fmalam\u0131\u015flard\u0131. Bunun \u00fczerine Hz. \u00d6mer, Alkame b. Mucezziz el-M\u00fcdlic\u00ee komutas\u0131nda bir m\u00fcsl\u00fcman birli\u011fini deniz yoluyla onlara kar\u015f\u0131 sava\u015fmak \u00fczere g\u00f6nderdi; fakat bu birlik hezimete u\u011fray\u0131p imha edildi\u011fi i\u00e7in o, hi\u00e7bir kimseyi denizyoluyla sava\u015fa g\u00f6ndermemeye karar verdi.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
RAS\u00dcLULLAHIN(SAV)’M\u0130N H\u00dcK\u00dcMDAR VE EM\u0130RLERE MEKTUPLARI: Peygamberimiz, Hicretin alt\u0131nc\u0131 y\u0131l\u0131nda h\u00fck\u00fcmdar ve emirlere mektuplar g\u00f6ndererek, onlar\u0131 \u0130sl\u00e2m’a davet etti. D\u0131hye b. Halife el-Kelb\u00ee el-Hazrec\u00ee’yi Bizans imparatoru Herakliyus’a, Abdullah b. Huzafe es-Sehm\u00ee’yi…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.mucize.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.mucize.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.mucize.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mucize.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mucize.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.mucize.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.mucize.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mucize.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mucize.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}